Sosyoloji Kelime Oyunu: İngilizce Türkçe Sosyolojik Terimler

Sosyoloji Kelime Oyunu, sosyolojinin temel kavramlarından araştırma yöntemlerine, kuramlardan göç ve kent çalışmalarına kadar 224 İngilizce Türkçe sosyolojik terimi oynayarak öğrenmenizi sağlar. Çoktan seçmeli, yazarak cevaplama, eşleştirme ve kelime kartı modları arasında seçim yapabilir, kategori ve zorluk düzeyine göre kendi turunuzu kurabilirsiniz. Oyunu tam ekranda oynayabilirsiniz. Sayfanın altındaki sözlükte her terimin İngilizce karşılığını ve kısa bir tanımını bulursunuz.

Ücretsiz, kayıt gerekmez 224 terim · 10 kategori 4 oyun modu Tam ekran oynanabilir
Sosyoloji Kelime Oyunu
Öğrenilen: 0 / 224

Yön

Zorluk

Tur uzunluğu

Süre

Kategoriler

Seçiminize uygun 0 terim var.

Sosyologer.com’da Yayın Yapmak İster Misiniz?Araştırmanızı, tezinizden bir bölümü ya da sosyal bilimler yazınızı binlerce okurla paylaşın.

Yazarlık Başvurusu

Sosyoloji Kelime Oyunu Nasıl Oynanır?

Sosyoloji Kelime Oyunu, sosyolojik terimlerin İngilizce ve Türkçe karşılıklarını dört farklı oyun moduyla pekiştiren ücretsiz bir öğrenme aracıdır. Bir mod, yön, zorluk ve kategori seçip “Oyunu Başlat” düğmesine basmanız yeterlidir.

Sosyoloji okuyan, yüksek lisansa hazırlanan ya da İngilizce makale okumak zorunda kalan herkes aynı sorunla karşılaşır: kavramı Türkçede bilirsiniz ama İngilizce metinde karşınıza çıktığında tanıyamazsınız, ya da tersi olur. Bu oyun o boşluğu kapatmak için tasarlandı.

Çoktan seçmeli mod

Ekranda bir terim belirir, dört seçenekten doğru karşılığı seçersiniz. Aynı kategoriden gelen çeldiriciler sayesinde birbirine yakın kavramları ayırt etmeyi öğrenirsiniz. Üst üste doğru yanıtlar seri bonusu kazandırır. İpucu almak isterseniz terimin tanımı, cevap gizlenerek gösterilir; bu durumda o sorudan yarım puan alırsınız.

Yazarak cevaplama modu

Karşılığı klavyeden yazarsınız. Büyük-küçük harf ve noktalama farkı önemsenmez. Tek harflik yazım hataları ya da Türkçe karakter kullanmadan yazılan cevaplar “neredeyse doğru” sayılır ve doğru yazımı size gösterilir. Bu mod, kavramı hatırlamanın en zor ama en kalıcı yoludur.

Eşleştirme modu

Altı İngilizce terim ile altı Türkçe karşılık karışık sırayla dizilir. Bir terime, ardından karşılığına tıklarsınız. Her doğru eşleşme puan kazandırır, her yanlış eşleşme puan götürür. Süre arka planda tutulur; kendi rekorunuzu geliştirmeye çalışabilirsiniz.

Kelime kartları modu

Klasik ezber kartlarının dijital hâlidir. Kartı çevirince karşılığı ve kısa tanımı görürsünüz. “Biliyorum” dediğiniz kartlar desteden çıkar, “Tekrar göster” dedikleriniz destenin sonuna eklenir. Yeni bir kategoriye başlamadan önce bu modu kullanmak, oyun modlarındaki başarınızı belirgin biçimde artırır.

Sosyolojik Terimleri İngilizce Öğrenmek İçin 5 Öneri

  1. Kategori kategori ilerleyin. Önce “Temel Kavramlar”, sonra ders programınıza en yakın kategori. Küçük ve anlamlı gruplar daha kolay akılda kalır.
  2. Önce kart, sonra oyun. Yeni terimleri kelime kartlarıyla tanıyın, ardından çoktan seçmeli ve yazarak cevaplama modlarıyla sınayın.
  3. Yanlışlarınızı tekrar çalışın. Tur sonunda çıkan “Yanlışları tekrar çalış” düğmesi yalnızca hata yaptığınız terimlerden yeni bir tur kurar.
  4. Terimi bir kalıp içinde öğrenin. “Social” kelimesini tek başına değil, “social mobility”, “social capital” gibi birlikteliklerle ezberlemek okuma hızınızı artırır.
  5. Kısa ama sık oynayın. Günde iki 60 saniyelik tur, haftada bir uzun çalışmadan daha kalıcı sonuç verir. Öğrendiğiniz terim sayısı tarayıcınızda saklanır.

Sık Karıştırılan İngilizce Sosyoloji Terimleri

Bazı terimler Türkçeye benzer kelimelerle çevrildiği için akademik metinlerde sıkça yanlış kullanılır. Aşağıdaki tablo en yaygın karışıklıkları özetler:

Terim çiftiİngilizceFark
Ahlak / Etikmorality / ethicsAhlak, bir toplulukta yaşayan iyi-kötü yargılarıdır; etik bu yargılar üzerine sistematik düşünme ya da bir meslek için yazılı ilkelerdir.
Laiklik / Sekülerleşmesecularism / secularizationLaiklik bir yönetim ilkesidir; sekülerleşme dinin toplumsal etkisinin zamanla azalma sürecidir.
Toplumsal cinsiyet / Biyolojik cinsiyetgender / sex“Sex” biyolojik özellikleri, “gender” toplumun bu farklılıklara yüklediği rolleri ve beklentileri anlatır.
Kurum / Kuruluşinstitution / organizationKurum (aile, din, eğitim) kalıcı davranış örüntüsüdür; kuruluş belirli bir okul ya da şirket gibi somut örgüttür.
Toplumsal sınıf / Tabakalaşmasocial class / social stratificationSınıf tabakalaşmanın bir türüdür; tabakalaşma kast, statü ve sınıfı kapsayan genel eşitsizlik düzenidir.
Geçerlik / Güvenirlikvalidity / reliabilityGeçerlik ölçmek istediğinizi ölçüp ölçmediğiniz, güvenirlik ölçümün tutarlı sonuç verip vermediğidir.
Sapma / Suçdeviance / crimeHer suç bir sapmadır ama her sapma suç değildir; suç yalnızca yasayla yasaklanmış sapmalardır.
Mülteci / Sığınmacırefugee / asylum seekerSığınmacı koruma başvurusu sonuçlanmamış kişidir; mülteci statüsü tanınmış kişiye denir.

İngilizce Türkçe Sosyoloji Terimleri Sözlüğü

Oyundaki 224 terimin tamamı aşağıda kategorilere ayrılmış olarak yer alıyor. Her başlık, terimin İngilizcede ne demek olduğunu yanıtlar: ilk cümle kavramın tanımını, ikinci cümle İngilizce karşılığını, üçüncü cümle ise kullanım bağlamını verir. Arama kutusuyla Türkçe ya da İngilizce terim arayabilirsiniz.

 

Temel Sosyoloji Kavramları ve İngilizce Karşılıkları

Sosyoloji derslerinin ilk haftalarında karşılaşılan, diğer tüm kavramların üzerine kurulduğu terimler.

Sosyoloji İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sosyoloji, toplumsal ilişkileri, grupları, kurumları ve bunların zaman içindeki değişimini bilimsel yöntemlerle inceleyen bilim dalıdır. İngilizcede sociology olarak geçer ve terimi ilk kullanan düşünür Auguste Comte’tur. Bir sosyoloji bölümü İngilizce kaynaklarda “Department of Sociology” diye anılır.

Toplum İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Toplum, belirli bir mekânı, kurumları ve ortak bir kültürü paylaşarak süreklilik içinde etkileşen insanların oluşturduğu bütündür. İngilizce karşılığı society kelimesidir. “Modern society”, “civil society” ve “consumer society” gibi tamlamalarda sıkça karşınıza çıkar.

Sosyal etkileşim İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sosyal etkileşim, iki ya da daha fazla kişinin birbirinin davranışını dikkate alarak karşılıklı tepki verdiği süreçtir. İngilizcede social interaction denir. Mikro sosyolojinin, özellikle sembolik etkileşimciliğin temel çözümleme birimidir.

Toplumsal olgu İngilizcede Ne Demek?ORTA

Toplumsal olgu, bireyin dışında var olan ve ona baskı uygulayan düşünme, hissetme ve davranma biçimleridir. Durkheim’ın bu kavramı İngilizcede social fact olarak çevrilir. Genel anlamda gözlenen toplumsal durumlar için “social phenomenon” ifadesi de kullanılır.

Sosyolojik muhayyile İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sosyolojik muhayyile, kişisel sorunlarla geniş toplumsal ve tarihsel yapılar arasındaki bağı görebilme yeteneğidir. C. Wright Mills’in kavramı İngilizcede sociological imagination olarak bilinir. Türkçede “sosyolojik hayal gücü” diye de çevrilir.

Sosyalleşme İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sosyalleşme, bireyin içinde yaşadığı toplumun değerlerini, normlarını ve rollerini öğrenerek toplumun bir üyesi hâline gelmesi sürecidir. İngilizcede socialization, İngiliz yazımında “socialisation” olarak geçer. Aile birincil, okul ve medya ikincil sosyalleşme alanları sayılır.

Statü İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Statü, bireyin bir grup ya da toplum içinde işgal ettiği konum ve bu konuma bağlı saygınlıktır. İngilizce karşılığı status kelimesidir. Doğuştan gelen konum “ascribed status”, çabayla kazanılan konum ise “achieved status” diye adlandırılır.

Rol İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Rol, belirli bir statüdeki kişiden beklenen davranışlar bütünüdür. İngilizcede role olarak yazılır. Öğretmen, ebeveyn ya da hasta olmak her biri farklı rol beklentileri doğurur.

Rol çatışması İngilizcede Ne Demek?ORTA

Rol çatışması, bir kişinin üstlendiği farklı rollerin birbiriyle bağdaşmayan beklentiler içermesidir. İngilizcede role conflict denir. Çalışan bir ebeveynin iş toplantısıyla çocuğunun okul gösterisi arasında kalması tipik bir örnektir.

Rol gerilimi İngilizcede Ne Demek?ZOR

Rol gerilimi, tek bir rolün kendi içinde çelişen ya da karşılanması güç taleplerden doğan zorlanmadır. İngilizce karşılığı role strain ifadesidir. Hem öğrencilerine yakın hem de notlarda tarafsız olmak zorunda kalan bir öğretmen bu gerilimi yaşar.

Norm İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Norm, belirli durumlarda nasıl davranılması gerektiğini gösteren, toplumca paylaşılan kurallardır. İngilizcede de norm olarak kullanılır. Yazılı olmayan görgü kuralları “folkways”, ahlaki ağırlığı yüksek kurallar ise “mores” olarak ayrılır.

Değer İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Değer, bir toplumda neyin iyi, doğru ve arzu edilir olduğuna ilişkin paylaşılan soyut ölçütlerdir. İngilizce karşılığı value kelimesidir. Çoğul hâli “values” ile toplumsal değer sistemleri anlatılır; normlar bu değerlerden türer.

Yaptırım İngilizcede Ne Demek?ORTA

Yaptırım, normlara uyanları ödüllendiren ya da uymayanları cezalandıran toplumsal tepkilerdir. İngilizcede sanction olarak geçer. Övgü “positive sanction”, kınama ya da ceza “negative sanction” örneğidir.

Grup İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Grup, ortak bir kimlik duygusu taşıyan ve düzenli olarak etkileşen iki ya da daha fazla kişiden oluşan topluluktur. İngilizcede group denir. Grubu yalnızca aynı yerde bulunan insanlardan oluşan “aggregate” kavramından ayırmak gerekir.

Birincil grup İngilizcede Ne Demek?ORTA

Birincil grup, yüz yüze, samimi ve uzun süreli ilişkilerin kurulduğu küçük gruptur. Charles Cooley’nin kavramı İngilizcede primary group olarak bilinir. Aile ve yakın arkadaş çevresi en bilinen örneklerdir.

İkincil grup İngilizcede Ne Demek?ORTA

İkincil grup, belirli bir amaç etrafında kurulan, daha resmî ve kişisel olmayan ilişkilerin baskın olduğu gruptur. İngilizcede secondary group denir. İş yerleri, dernekler ve üniversite sınıfları bu tür gruplara örnektir.

Referans grubu İngilizcede Ne Demek?ORTA

Referans grubu, bireyin kendi davranış ve tutumlarını değerlendirirken ölçüt aldığı gruptur. İngilizce karşılığı reference group ifadesidir. Kişinin üyesi olmadığı ama ait olmak istediği gruplar da referans grubu olabilir.

Kurum İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kurum, temel toplumsal ihtiyaçları karşılamak üzere zamanla yerleşmiş, kalıcı davranış ve kural örüntüleridir. İngilizcede institution olarak geçer. Aile, din, eğitim, ekonomi ve siyaset beş temel toplumsal kurum kabul edilir.

Toplumsal yapı İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Toplumsal yapı, statüler, roller, gruplar ve kurumlar arasındaki görece kalıcı ilişkiler ağıdır. İngilizcede social structure denir. Sosyolojide sıkça bireyin eylem gücünü anlatan “agency” kavramıyla birlikte tartışılır.

Eyleyicilik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Eyleyicilik, bireylerin yapıların sınırları içinde bağımsız seçim yapma ve kendi davranışlarını yönlendirme kapasitesidir. İngilizcede agency olarak geçer. Türkçede “faillik” diye de çevrilir ve “yapı-eylem” tartışmasının bir kutbunu oluşturur.

Toplumsal eylem İngilizcede Ne Demek?ORTA

Toplumsal eylem, bireyin başkalarının davranışını hesaba katarak ve ona öznel bir anlam yükleyerek gerçekleştirdiği eylemdir. Max Weber’in kavramı İngilizcede social action olarak bilinir. Weber bu eylemi amaçsal, değersel, duygusal ve geleneksel olmak üzere dörde ayırır.

Benlik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Benlik, bireyin kendisi hakkında sahip olduğu ve başkalarıyla etkileşim içinde biçimlenen bilinçtir. İngilizcede self olarak karşılanır. George Herbert Mead benliği kendiliğinden “I” ve toplumsal “me” bileşenleriyle açıklar.

Kültür ve Kimlik Terimleri İngilizce Karşılıkları

Kültürün aktarımı, farklılaşması ve kimliklerin oluşumuyla ilgili temel terimler.

Kültür İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kültür, bir toplumun üyelerinin öğrenerek edindiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı inançlar, değerler, normlar, dil ve maddi ürünlerin bütünüdür. İngilizcede culture olarak geçer. Maddi kültür “material culture”, maddi olmayan kültür “non-material culture” diye ayrılır.

Alt kültür İngilizcede Ne Demek?ORTA

Alt kültür, genel kültürün içinde kendine özgü değer, dil ve yaşam tarzı geliştiren grupların kültürüdür. İngilizcede subculture denir. Gençlik grupları, meslek toplulukları ve hayran toplulukları sık incelenen örneklerdir.

Karşı kültür İngilizcede Ne Demek?ORTA

Karşı kültür, egemen kültürün temel değerlerini bilinçli olarak reddeden ve onlara alternatif sunan kültürdür. İngilizce karşılığı counterculture kelimesidir. 1960’ların hippi hareketi en çok anılan karşı kültür örneğidir.

Kültürel görecelik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Kültürel görecelik, bir kültürün uygulamalarını o kültürün kendi değerleri ve bağlamı içinde anlamaya çalışan yaklaşımdır. İngilizcede cultural relativism olarak geçer. Antropolojik alan araştırmalarının temel ilkelerinden biridir.

Etnosentrizm İngilizcede Ne Demek?ORTA

Etnosentrizm, kişinin kendi kültürünü üstün görüp diğer kültürleri bu kültürün ölçütleriyle yargılamasıdır. İngilizcede ethnocentrism denir. Türkçede “etnik merkezcilik” olarak da kullanılır ve kültürel göreceliğin karşıtıdır.

Kültürel gecikme İngilizcede Ne Demek?ZOR

Kültürel gecikme, maddi kültürdeki hızlı değişime maddi olmayan kültürün, yani değer ve normların geç uyum sağlamasıdır. William Ogburn’ün kavramı İngilizcede cultural lag olarak bilinir. Yeni teknolojilerin yasal ve etik düzenlemelerden önce yaygınlaşması buna örnektir.

Kültürleşme İngilizcede Ne Demek?ZOR

Kültürleşme, farklı kültürlerden grupların sürekli temas sonucunda birbirlerinin kültürel özelliklerini benimsemesidir. İngilizcede acculturation olarak geçer. Göç çalışmalarında göçmenlerin yeni topluma uyumunu açıklamak için kullanılır.

Asimilasyon İngilizcede Ne Demek?ORTA

Asimilasyon, bir azınlık grubunun kendi kültürel özelliklerini kaybederek egemen kültürün içinde erimesidir. İngilizcede assimilation denir. Gönüllü olabileceği gibi devlet politikalarıyla zorla da gerçekleştirilebilir.

Çok kültürlülük İngilizcede Ne Demek?ORTA

Çok kültürlülük, farklı kültürel grupların kimliklerini koruyarak bir arada yaşamasını savunan yaklaşım ve politikadır. İngilizce karşılığı multiculturalism kelimesidir. Kanada ve Avustralya resmî çok kültürlülük politikalarıyla bilinir.

Kültürel sermaye İngilizcede Ne Demek?ORTA

Kültürel sermaye, eğitim, beğeni, dil kullanımı ve kültürel bilgi gibi toplumsal avantaj sağlayan kültürel kaynaklardır. Pierre Bourdieu’nün kavramı İngilizcede cultural capital olarak bilinir. Eğitimde sınıfsal eşitsizliklerin yeniden üretimini açıklamakta kullanılır.

Habitus İngilizcede Ne Demek?ZOR

Habitus, bireyin toplumsal konumu içinde edindiği ve algı, beğeni ile davranışlarını bilinçsizce yönlendiren kalıcı eğilimler bütünüdür. Bourdieu’nün bu kavramı İngilizcede de habitus olarak kullanılır. Kişinin “doğal” saydığı beğenilerin toplumsal kökenini anlatır.

Kimlik İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kimlik, bireyin kendini nasıl tanımladığı ve başkaları tarafından nasıl tanındığına ilişkin özellikler bütünüdür. İngilizcede identity olarak geçer. Sosyolojide kişisel kimlik “personal identity” ve toplumsal kimlik “social identity” diye ayrılır.

Toplumsal cinsiyet İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Toplumsal cinsiyet, kadınlık ve erkekliğe toplum tarafından yüklenen rol, davranış ve beklentilerdir. İngilizcede gender olarak karşılanır. Biyolojik cinsiyeti anlatan “sex” kelimesinden ayrı tutulması gerekir.

Etnisite İngilizcede Ne Demek?ORTA

Etnisite, ortak köken, dil, din ya da tarih inancına dayanan ve bir grubu diğerlerinden ayıran kültürel kimliktir. İngilizcede ethnicity denir. Sıfat hâli “ethnic”, etnik grup ise “ethnic group” olarak geçer.

Irk İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Irk, insanları ten rengi gibi fiziksel özelliklere göre sınıflandıran ve sosyolojide toplumsal olarak inşa edilmiş sayılan bir kategoridir. İngilizcede race olarak geçer. Bu sınıflandırmaya dayalı ayrımcılık “racism” olarak adlandırılır.

Kolektif bellek İngilizcede Ne Demek?ZOR

Kolektif bellek, bir grubun geçmişe dair paylaştığı, anma ve anlatılarla sürekli yeniden kurulan hatıralardır. Maurice Halbwachs’ın kavramı İngilizcede collective memory olarak bilinir. Anıtlar, bayramlar ve ders kitapları bu belleğin taşıyıcılarıdır.

Gelenek İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Gelenek, geçmişten devralınan ve kuşaktan kuşağa aktarılan inanç, alışkanlık ve uygulamalardır. İngilizcede tradition olarak geçer. Geleneksel toplum “traditional society” ifadesiyle modern toplumun karşıtı olarak kullanılır.

Dil İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Dil, sembollerden oluşan ve bir topluluğun düşüncelerini paylaşmasını, kültürünü aktarmasını sağlayan iletişim sistemidir. İngilizcede language denir. Dil ile düşünce arasındaki ilişki sosyolojide Sapir-Whorf hipoteziyle tartışılır.

Sembol İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sembol, bir topluluk içinde kendisinden başka bir şeyi temsil ettiği kabul edilen işaret, nesne ya da davranıştır. İngilizcede symbol olarak geçer. Bayraklar, jestler ve kelimeler sembolik etkileşimin yapı taşlarıdır.

Popüler kültür İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Popüler kültür, geniş kitlelerce tüketilen müzik, dizi, moda ve eğlence ürünlerinden oluşan gündelik kültürdür. İngilizcede popular culture denir. Kısaca “pop culture” olarak da kullanılır.

Kültür endüstrisi İngilizcede Ne Demek?ZOR

Kültür endüstrisi, kültürel ürünlerin fabrika mantığıyla standartlaştırılıp metalaşarak kitlelere satılmasıdır. Adorno ve Horkheimer’ın kavramı İngilizcede culture industry olarak bilinir. Frankfurt Okulu bu süreci eleştirel düşüncenin zayıflamasıyla ilişkilendirir.

Hibritlik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Hibritlik, farklı kültürlerin karşılaşması sonucu ortaya çıkan, öğelerini karıştırarak yeni biçimler üreten kültürel durumdur. İngilizcede hybridity olarak geçer. Postkolonyal kuramda, özellikle Homi Bhabha’nın çalışmalarında merkezî bir yer tutar.

Ahlak İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Ahlak, bir toplulukta neyin iyi ya da kötü, doğru ya da yanlış sayıldığına dair yaşayan yargı ve kurallardır. İngilizcede morality olarak karşılanır. “Ethics” ile sıkça karıştırılır; ahlak uygulamayı, etik onun üzerine düşünmeyi anlatır.

Etik İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Etik, ahlaki ilkeleri sistematik biçimde inceleyen felsefe dalı ya da bir meslek için belirlenmiş yazılı davranış ilkeleridir. İngilizcede ethics denir. Araştırmalarda etik kurul onayı “ethics committee approval” olarak geçer.

Toplumsal Tabakalaşma ve Eşitsizlik Terimleri İngilizcesi

Sınıf, statü, yoksulluk ve hareketlilik çalışmalarında kullanılan temel kavramlar.

Toplumsal tabakalaşma İngilizcede Ne Demek?ORTA

Toplumsal tabakalaşma, bireylerin ve grupların servet, güç ve saygınlık bakımından hiyerarşik katmanlara ayrılmasıdır. İngilizcede social stratification olarak geçer. Kast, zümre ve sınıf sistemleri farklı tabakalaşma türleridir.

Toplumsal sınıf İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Toplumsal sınıf, benzer ekonomik konuma, gelir düzeyine ve yaşam şansına sahip insanlardan oluşan geniş gruptur. İngilizcede social class denir. Orta sınıf “middle class”, işçi sınıfı “working class” olarak geçer.

Sınıf bilinci İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sınıf bilinci, bir sınıfın üyelerinin ortak çıkarlarının ve diğer sınıflarla ilişkilerinin farkına varmasıdır. Marx’ın kavramı İngilizcede class consciousness olarak bilinir. Bu bilincin yokluğu ise “false consciousness”, yani yanlış bilinç diye adlandırılır.

Burjuvazi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Burjuvazi, Marksist kuramda üretim araçlarına sahip olan kapitalist sınıftır. İngilizcede Fransızca kökenli bourgeoisie kelimesiyle yazılır. Sıfat ve kişi hâli “bourgeois” olarak kullanılır.

Proletarya İngilizcede Ne Demek?ORTA

Proletarya, üretim araçlarına sahip olmadığı için emek gücünü ücret karşılığında satan işçi sınıfıdır. İngilizcede proletariat olarak geçer. Marx’a göre burjuvazi ile proletarya arasındaki çatışma toplumsal değişimin itici gücüdür.

Toplumsal hareketlilik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Toplumsal hareketlilik, bireylerin ya da grupların tabakalaşma sistemi içindeki konumlarının değişmesidir. İngilizcede social mobility denir. Bir toplumun ne kadar açık ya da kapalı olduğunu ölçmek için kullanılır.

Dikey hareketlilik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Dikey hareketlilik, bireyin toplumsal hiyerarşide yukarıya ya da aşağıya doğru konum değiştirmesidir. İngilizcede vertical mobility olarak geçer. Aynı katmandaki konum değişikliği ise “horizontal mobility”, yani yatay hareketliliktir.

Kuşaklararası hareketlilik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Kuşaklararası hareketlilik, çocukların toplumsal konumunun ebeveynlerinin konumuna göre değişmesidir. İngilizcede intergenerational mobility denir. Bireyin kendi yaşamı boyunca yaşadığı değişim ise “intragenerational mobility” olarak adlandırılır.

Eşitsizlik İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Eşitsizlik, toplumsal kaynakların, fırsatların ve ödüllerin bireyler ya da gruplar arasında dengesiz dağılmasıdır. İngilizcede inequality olarak geçer. Gelir eşitsizliği “income inequality”, fırsat eşitsizliği “inequality of opportunity” diye anılır.

Yoksulluk İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Yoksulluk, bireyin ya da hanenin temel ihtiyaçlarını ve toplumda kabul gören yaşam standardını karşılayacak kaynaklardan yoksun olmasıdır. İngilizcede poverty denir. Yoksulluk sınırı “poverty line” olarak ifade edilir.

Mutlak yoksulluk İngilizcede Ne Demek?ORTA

Mutlak yoksulluk, beslenme, barınma ve giyinme gibi hayatta kalmak için gerekli en temel ihtiyaçların karşılanamamasıdır. İngilizcede absolute poverty olarak geçer. Uluslararası karşılaştırmalarda günlük gelir eşiğiyle ölçülür.

Göreli yoksulluk İngilizcede Ne Demek?ORTA

Göreli yoksulluk, bireyin içinde yaşadığı toplumun genel yaşam standardının belirgin biçimde altında kalmasıdır. İngilizcede relative poverty denir. Genellikle medyan gelirin belirli bir yüzdesinin altı olarak tanımlanır.

Toplumsal dışlanma İngilizcede Ne Demek?ORTA

Toplumsal dışlanma, bireylerin ya da grupların eğitim, istihdam, konut ve siyasal katılım gibi toplumsal yaşamın temel alanlarından uzak tutulmasıdır. İngilizcede social exclusion olarak geçer. Yoksulluktan daha geniş, çok boyutlu bir kavramdır.

Ayrımcılık İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Ayrımcılık, bireylere ait oldukları grup nedeniyle eşit olmayan ve olumsuz biçimde davranılmasıdır. İngilizcede discrimination denir. Kurumsal düzeyde yerleşmiş biçimi “institutional discrimination” olarak adlandırılır.

Önyargı İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Önyargı, bir grup ya da üyeleri hakkında yeterli bilgiye dayanmadan önceden edinilmiş olumsuz tutumdur. İngilizcede prejudice olarak geçer. Önyargı bir tutumdur; davranışa dönüştüğünde ayrımcılık ortaya çıkar.

Kalıp yargı İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kalıp yargı, bir gruba ait tüm bireylere genellenen basitleştirilmiş ve katı inançlardır. İngilizcede stereotype denir. Toplumsal cinsiyet kalıp yargıları “gender stereotypes” olarak çalışılır.

Elit İngilizcede Ne Demek?ORTA

Elit, bir toplumda güç, servet ya da saygınlığı orantısız biçimde elinde tutan küçük gruptur. İngilizcede elite olarak yazılır. C. Wright Mills ekonomi, siyaset ve ordunun tepesindeki grubu “power elite” olarak tanımlar.

Kast sistemi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Kast sistemi, bireyin konumunun doğuştan belirlendiği ve katmanlar arası geçişin neredeyse imkânsız olduğu kapalı tabakalaşma düzenidir. İngilizcede caste system denir. En bilinen örneği Hindistan’daki geleneksel kast düzenidir.

Meritokrasi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Meritokrasi, toplumsal konumların bireysel yetenek ve çabaya göre dağıtılmasını öngören düzen ya da idealdir. İngilizcede meritocracy olarak geçer. Eleştirel sosyoloji, liyakat söyleminin yapısal eşitsizlikleri gizleyebileceğini vurgular.

Ataerkillik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Ataerkillik, erkeklerin kadınlar üzerinde sistematik olarak üstünlük kurduğu toplumsal düzen ve ilişkiler bütünüdür. İngilizcede patriarchy denir. Feminist kuramın temel çözümleme kavramlarından biridir.

Kesişimsellik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Kesişimsellik, toplumsal cinsiyet, sınıf, ırk ve engellilik gibi kimliklerin birbirini etkileyerek özgün ayrıcalık ya da dezavantaj deneyimleri ürettiğini anlatan yaklaşımdır. Kimberlé Crenshaw’un kavramı İngilizcede intersectionality olarak bilinir. Eşitsizliği tek bir eksene indirgemeyen çözümlemeler için kullanılır.

Sosyal sermaye İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sosyal sermaye, bireyin ilişki ağları, güven ve karşılıklılık normları sayesinde erişebildiği kaynaklardır. İngilizcede social capital olarak geçer. Bourdieu, Coleman ve Putnam kavramı farklı biçimlerde tanımlamıştır.

Alt sınıf İngilizcede Ne Demek?ZOR

Alt sınıf, kalıcı yoksulluk ve işsizlik nedeniyle tabakalaşma sisteminin en altında, ana akım toplumdan kopmuş kesimdir. İngilizcede underclass denir. Kavram, yoksulluğu bireysel kusurla açıklama riski nedeniyle tartışmalıdır.

Prestij İngilizcede Ne Demek?ORTA

Prestij, bir statünün ya da mesleğin toplumda gördüğü saygı ve takdirdir. İngilizcede prestige olarak geçer. Meslek saygınlığı sıralamaları “occupational prestige scales” ile ölçülür.

Gelir dağılımı İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Gelir dağılımı, bir ülkede üretilen toplam gelirin hane ya da bireyler arasında nasıl paylaşıldığını gösteren durumdur. İngilizcede income distribution denir. Dağılımın eşitsizliği genellikle Gini katsayısı “Gini coefficient” ile ölçülür.

Aile, Din, Eğitim ve Ekonomi Terimleri İngilizcesi

Toplumsal kurumların sosyolojisinde sıkça karşılaşılan terimler.

Aile İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Aile, evlilik, kan bağı ya da evlat edinme yoluyla birbirine bağlanan ve genellikle aynı hanede yaşayan insanlardan oluşan temel toplumsal kurumdur. İngilizcede family olarak geçer. Aile sosyolojisi İngilizce kaynaklarda “sociology of the family” diye anılır.

Çekirdek aile İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Çekirdek aile, anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan küçük aile tipidir. İngilizcede nuclear family denir. Sanayileşme ve kentleşmeyle birlikte yaygınlaştığı kabul edilir.

Geniş aile İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Geniş aile, birden fazla kuşağın ya da evli kardeşlerin aynı hanede birlikte yaşadığı aile tipidir. İngilizcede extended family olarak geçer. Tarım toplumlarında üretim birimi işlevi de görür.

Akrabalık İngilizcede Ne Demek?ORTA

Akrabalık, kan bağı, evlilik ya da evlat edinme yoluyla kurulan ve toplumca tanınan bağlar sistemidir. İngilizcede kinship denir. Antropolojide akrabalık sistemleri toplumsal örgütlenmenin temeli olarak incelenir.

Evlilik İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Evlilik, iki kişi arasındaki birlikteliği toplumsal ve çoğu zaman yasal olarak tanıyan, hak ve yükümlülükler doğuran kurumdur. İngilizcede marriage olarak geçer. Evlilik yaşının yükselmesi demografik değişimin önemli göstergelerindendir.

Tek eşlilik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Tek eşlilik, bir kişinin aynı anda yalnızca bir eşle evli olabildiği evlilik biçimidir. İngilizcede monogamy denir. Modern hukuk sistemlerinin çoğunda tek geçerli evlilik biçimi olarak tanınır.

Çok eşlilik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Çok eşlilik, bir kişinin aynı anda birden fazla eşle evli olduğu evlilik biçimidir. İngilizcede polygamy olarak geçer. Bir erkeğin birden çok eşi olması “polygyny”, bir kadının birden çok eşi olması “polyandry” diye ayrılır.

Boşanma İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Boşanma, evlilik birliğinin yasal olarak sona erdirilmesidir. İngilizcede divorce denir. Boşanma hızı “divorce rate” aile yapısındaki değişimi izlemek için kullanılan temel göstergelerdendir.

Din İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Din, kutsal sayılan şeylere ilişkin inanç ve ibadetlerden oluşan, inananları ortak bir toplulukta birleştiren sistemdir. İngilizcede religion olarak geçer. Din sosyolojisi “sociology of religion” diye anılır.

Kutsal İngilizcede Ne Demek?ORTA

Kutsal, gündelik olandan ayrılan, saygı ve korku uyandıran, özel kurallarla korunan şeylerdir. Durkheim’ın bu kavramı İngilizcede sacred olarak bilinir. Durkheim’a göre dinin özü kutsal ile profan arasındaki ayrımdır.

Profan İngilizcede Ne Demek?ORTA

Profan, kutsal alanın dışında kalan sıradan ve gündelik şeylerdir. İngilizcede profane olarak geçer. Türkçede “dindışı” ya da “dünyevi” diye de karşılanır.

Sekülerleşme İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sekülerleşme, dinin toplumsal kurumlar, bireysel yaşam ve kamusal alan üzerindeki etkisinin azalması sürecidir. İngilizcede secularization denir. Sekülerleşme tezinin geçerliliği din sosyolojisinin en canlı tartışmalarındandır.

Laiklik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Laiklik, devletin dinler karşısında tarafsız olmasını ve din ile devlet işlerinin ayrılmasını öngören yönetim ilkesidir. İngilizcede secularism olarak geçer. Fransız modelini anlatmak için Fransızca “laïcité” terimi de kullanılır.

Ritüel İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Ritüel, belirli kurallara göre tekrarlanan ve topluluk için sembolik anlam taşıyan törensel davranışlardır. İngilizcede ritual denir. Doğum, evlilik ve ölüm gibi geçişleri işaretleyen törenler “rites of passage” olarak anılır.

Eğitim İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Eğitim, bilgi, beceri ve değerlerin planlı biçimde yeni kuşaklara aktarıldığı toplumsal kurumdur. İngilizcede education olarak geçer. Eğitim sosyolojisi okulun eşitsizlikleri azaltıp azaltmadığını sorgular.

Gizli müfredat İngilizcede Ne Demek?ZOR

Gizli müfredat, resmî programda yer almadığı hâlde okulda örtük olarak öğretilen değerler, tutumlar ve davranış kalıplarıdır. İngilizcede hidden curriculum denir. Dakiklik, otoriteye itaat ve rekabet bu yolla öğrenilen tutumlara örnektir.

Ekonomi İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Ekonomi, mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketimini düzenleyen toplumsal kurumdur. İngilizcede economy olarak geçer. İktisat bilimi ise “economics” kelimesiyle ifade edilir.

İşbölümü İngilizcede Ne Demek?KOLAY

İşbölümü, üretim sürecindeki görevlerin uzmanlaşmaya göre farklı kişi ya da gruplar arasında paylaştırılmasıdır. İngilizcede division of labour, Amerikan yazımında “division of labor” olarak geçer. Durkheim’ın ilk büyük eseri bu kavramı konu alır.

Kapitalizm İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kapitalizm, üretim araçlarının özel mülkiyette olduğu ve üretimin piyasada kâr elde etmek için yapıldığı ekonomik sistemdir. İngilizcede capitalism denir. Weber kapitalizmin doğuşunu Protestan ahlakıyla ilişkilendirmiştir.

Sosyalizm İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sosyalizm, üretim araçlarının toplumsal ya da kamusal mülkiyetini ve kaynakların eşitlikçi dağıtımını savunan ekonomik ve siyasal sistemdir. İngilizcede socialism olarak geçer. Sosyal demokrasi “social democracy” ise bu düşüncenin piyasa ekonomisiyle uzlaşan biçimidir.

Tüketim İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Tüketim, mal ve hizmetlerin satın alınması ve kullanılmasıdır; sosyolojide aynı zamanda kimlik ve statü göstermenin bir yolu olarak ele alınır. İngilizcede consumption denir. Veblen’in “conspicuous consumption”, yani gösterişçi tüketim kavramı bu bakışın öncüsüdür.

Tüketim toplumu İngilizcede Ne Demek?ORTA

Tüketim toplumu, toplumsal yaşamın ve kimliklerin büyük ölçüde mal ve imaj tüketimi etrafında örgütlendiği toplum biçimidir. İngilizcede consumer society olarak geçer. Jean Baudrillard ve Zygmunt Bauman bu kavramı ayrıntılı biçimde tartışmıştır.

Bürokrasi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Bürokrasi, yazılı kurallara, hiyerarşiye, uzmanlaşmaya ve kişisel olmayan ilişkilere dayanan büyük ölçekli örgüt yapısıdır. İngilizcede bureaucracy denir. Weber bürokrasiyi modern rasyonelleşmenin en tipik ürünü olarak görür.

Refah devleti İngilizcede Ne Demek?ORTA

Refah devleti, sağlık, eğitim, emeklilik ve işsizlik gibi alanlarda vatandaşlarına sosyal güvence sağlamayı üstlenen devlet modelidir. İngilizcede welfare state olarak geçer. Esping-Andersen refah devletlerini liberal, muhafazakâr ve sosyal demokrat olarak üçe ayırır.

Medikalleşme İngilizcede Ne Demek?ZOR

Medikalleşme, daha önce tıbbi sayılmayan yaşam olaylarının ve davranışların hastalık olarak tanımlanıp tıbbın denetimine girmesidir. İngilizcede medicalization denir. Doğum, yaşlanma ve bazı davranış sorunları sık incelenen örneklerdir.

Medya İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Medya, bilgi ve içeriği geniş kitlelere ileten gazete, televizyon, radyo ve dijital platformların bütünüdür. İngilizcede media olarak geçer. Sosyal medya “social media”, kitle medyası “mass media” diye anılır.

Kitle iletişimi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Kitle iletişimi, mesajların teknik araçlar yoluyla geniş ve dağınık bir izleyici kitlesine tek yönlü olarak iletilmesidir. İngilizcede mass communication denir. Gündem belirleme “agenda setting” bu alanın bilinen kuramlarındandır.

Toplumsal Değişim ve Küreselleşme Terimleri İngilizcesi

Modernleşme, küreselleşme ve dijital dönüşümü anlatan kavramlar.

Toplumsal değişim İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Toplumsal değişim, toplumun yapısında, kurumlarında, değerlerinde ve ilişki biçimlerinde zaman içinde ortaya çıkan dönüşümlerdir. İngilizcede social change olarak geçer. Teknoloji, nüfus, çatışma ve fikirler değişimin başlıca kaynakları sayılır.

Modernleşme İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Modernleşme, geleneksel toplumların sanayileşme, kentleşme, rasyonelleşme ve bireyselleşme yoluyla modern topluma dönüşme sürecidir. İngilizcede modernization denir. Modernleşme kuramı “modernization theory” bu süreci tek yönlü bir ilerleme olarak görmesiyle eleştirilmiştir.

Modernite İngilizcede Ne Demek?ORTA

Modernite, Aydınlanma ve sanayi devrimiyle başlayan, akıl, bilim, ulus-devlet ve kapitalizmle biçimlenen toplumsal dönemdir. İngilizcede modernity olarak geçer. Türkçede “modernlik” olarak da çevrilir.

Postmodernite İngilizcede Ne Demek?ZOR

Postmodernite, büyük anlatılara güvenin azaldığı, parçalanmış kimliklerin ve imajların öne çıktığı modern sonrası toplumsal durumdur. İngilizcede postmodernity denir. Düşünce akımı olarak “postmodernism” kelimesiyle ayrılır.

Sanayileşme İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sanayileşme, üretimin makineler ve fabrikalar aracılığıyla büyük ölçekte yapılmaya başlanması ve ekonominin tarımdan sanayiye kaymasıdır. İngilizcede industrialization olarak geçer. Sosyolojinin bir bilim olarak doğuşu bu dönüşüme verilen bir yanıttır.

Küreselleşme İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Küreselleşme, sermaye, mal, insan, bilgi ve kültürün ulusal sınırları aşarak dünya ölçeğinde yoğun biçimde dolaşması ve birbirine bağlanmasıdır. İngilizcede globalization denir. Ekonomik, siyasal ve kültürel boyutları ayrı ayrı incelenir.

Glokalleşme İngilizcede Ne Demek?ZOR

Glokalleşme, küresel ürün ve fikirlerin yerel koşullara uyarlanarak yeniden biçimlenmesidir. İngilizcede glocalization olarak geçer. Roland Robertson’ın kavramı küreselleşmenin homojenleştirici olmadığını vurgular.

Bilgi toplumu İngilizcede Ne Demek?ORTA

Bilgi toplumu, bilginin üretimi, işlenmesi ve dağıtımının ekonominin ve toplumsal yaşamın merkezine yerleştiği toplum tipidir. İngilizcede information society denir. Sanayi sonrası toplum “post-industrial society” kavramıyla yakından ilişkilidir.

Ağ toplumu İngilizcede Ne Demek?ZOR

Ağ toplumu, toplumsal yapıların dijital iletişim ağları etrafında örgütlendiği toplum biçimidir. Manuel Castells’in kavramı İngilizcede network society olarak bilinir. Güç ve ekonomik faaliyetin akışlar “flows” üzerinden işlediğini savunur.

Risk toplumu İngilizcede Ne Demek?ZOR

Risk toplumu, modernleşmenin kendi ürettiği çevresel, teknolojik ve küresel tehlikelerle meşgul olan toplum biçimidir. Ulrich Beck’in kavramı İngilizcede risk society olarak geçer. İklim değişikliği ve nükleer kazalar bu risklere örnektir.

Bireyselleşme İngilizcede Ne Demek?ORTA

Bireyselleşme, bireylerin geleneksel bağlardan çözülerek kendi yaşam yollarını seçmek ve sorumluluğunu taşımak zorunda kaldığı süreçtir. İngilizcede individualization denir. Bireycilik ideolojisi ise “individualism” kelimesiyle ayrılır.

Rasyonelleşme İngilizcede Ne Demek?ORTA

Rasyonelleşme, gelenek ve duygunun yerini hesaplanabilirlik, verimlilik ve kurallara dayalı aklın almasıdır. Weber’in kavramı İngilizcede rationalization olarak bilinir. Weber bu sürecin sonucunu “demir kafes” imgesiyle anlatır.

McDonaldlaşma İngilizcede Ne Demek?ZOR

McDonaldlaşma, hızlı yemek restoranlarının verimlilik, hesaplanabilirlik, öngörülebilirlik ve denetim ilkelerinin toplumun diğer alanlarına yayılmasıdır. George Ritzer’in kavramı İngilizcede McDonaldization olarak geçer. Weber’in rasyonelleşme kavramının güncel bir yorumudur.

Bağımlılık kuramı İngilizcede Ne Demek?ZOR

Bağımlılık kuramı, azgelişmişliğin gelişmiş ülkelerle kurulan eşitsiz ekonomik ilişkilerin bir sonucu olduğunu savunan yaklaşımdır. İngilizcede dependency theory denir. Latin Amerikalı düşünürlerce modernleşme kuramına eleştiri olarak geliştirilmiştir.

Dünya sistemleri kuramı İngilizcede Ne Demek?ZOR

Dünya sistemleri kuramı, dünya ekonomisini merkez, yarı çevre ve çevre ülkelerden oluşan tek bir kapitalist sistem olarak çözümleyen yaklaşımdır. Immanuel Wallerstein’ın kuramı İngilizcede world-systems theory olarak bilinir. Ülkelerin gelişmişliğini sistem içindeki konumlarıyla açıklar.

Kalkınma İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kalkınma, bir toplumun ekonomik büyümenin yanı sıra eğitim, sağlık ve yaşam kalitesi bakımından ilerlemesidir. İngilizcede development olarak geçer. Kalkınma sosyolojisi “sociology of development” adıyla ayrı bir alan oluşturur.

Sürdürülebilirlik İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sürdürülebilirlik, bugünün ihtiyaçlarının gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama olanağını tehlikeye atmadan karşılanmasıdır (Brundtland Raporu, 1987). İngilizcede sustainability denir. Ekonomik, çevresel ve toplumsal boyutları birlikte ele alınır.

Dijital uçurum İngilizcede Ne Demek?ORTA

Dijital uçurum, bilgi ve iletişim teknolojilerine erişim ve bunları kullanma becerisi bakımından gruplar arasında oluşan eşitsizliktir. İngilizcede digital divide olarak geçer. Yaş, gelir, bölge ve eğitim bu uçurumun başlıca belirleyenleridir.

Teknolojik determinizm İngilizcede Ne Demek?ZOR

Teknolojik determinizm, toplumsal değişimin ve kültürün temelde teknolojik gelişmeler tarafından belirlendiğini savunan görüştür. İngilizcede technological determinism denir. Teknolojinin de toplumsal olarak biçimlendiğini vurgulayan yaklaşımlarca eleştirilir.

Devrim İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Devrim, siyasal ve toplumsal düzenin kısa sürede ve köklü biçimde, çoğu zaman kitlesel hareketlerle değiştirilmesidir. İngilizcede revolution olarak geçer. Theda Skocpol’un çalışmaları devrimleri karşılaştırmalı tarihsel yöntemle inceler.

Sosyoloji Kuramları ve Kavramları İngilizce Karşılıkları

Klasik ve çağdaş sosyoloji kuramlarının adları ve bu kuramların öne çıkardığı kavramlar.

İşlevselcilik İngilizcede Ne Demek?ORTA

İşlevselcilik, toplumu her parçasının bütünün devamına katkıda bulunduğu dengeli bir sistem olarak gören kuramsal yaklaşımdır. İngilizcede functionalism olarak geçer. Talcott Parsons ve Robert Merton’un yapısal işlevselciliği “structural functionalism” diye anılır.

Çatışma kuramı İngilizcede Ne Demek?ORTA

Çatışma kuramı, toplumu kıt kaynaklar ve güç için mücadele eden gruplar arasındaki eşitsizlik ilişkileri üzerinden açıklayan yaklaşımdır. İngilizcede conflict theory denir. Kökleri Marx’a dayanır; Dahrendorf ve Collins gibi isimlerle geliştirilmiştir.

Sembolik etkileşimcilik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sembolik etkileşimcilik, toplumsal gerçekliğin bireylerin semboller aracılığıyla kurduğu etkileşimler ve yükledikleri anlamlarla oluştuğunu savunan yaklaşımdır. İngilizcede symbolic interactionism olarak geçer. Terim Herbert Blumer tarafından adlandırılmış, Mead’in fikirlerine dayanır.

Yapısalcılık İngilizcede Ne Demek?ORTA

Yapısalcılık, toplumsal ve kültürel olguları, onları biçimlendiren derin ve görünmeyen ilişki yapıları üzerinden açıklayan yaklaşımdır. İngilizcede structuralism denir. Dilbilimde Saussure, antropolojide Lévi-Strauss bu yaklaşımın öncüleridir.

Postyapısalcılık İngilizcede Ne Demek?ZOR

Postyapısalcılık, anlamın sabit yapılara bağlı olmadığını, söylem ve güç ilişkileri içinde sürekli yeniden üretildiğini savunan düşünce akımıdır. İngilizcede post-structuralism olarak geçer. Michel Foucault ve Jacques Derrida en çok anılan temsilcileridir.

Feminist kuram İngilizcede Ne Demek?ORTA

Feminist kuram, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin kaynaklarını, işleyişini ve sonuçlarını çözümleyen kuramsal yaklaşımlar bütünüdür. İngilizcede feminist theory denir. Liberal, Marksist, radikal ve kesişimsel feminizm gibi farklı kollara ayrılır.

Eleştirel kuram İngilizcede Ne Demek?ZOR

Eleştirel kuram, toplumu yalnızca açıklamakla yetinmeyip tahakküm biçimlerini ortaya koyarak özgürleşmeyi amaçlayan yaklaşımdır. İngilizcede critical theory olarak geçer. Frankfurt Okulu düşünürleriyle özdeşleşmiştir.

Pozitivizm İngilizcede Ne Demek?ORTA

Pozitivizm, toplumun da doğa gibi gözlem ve deneye dayalı bilimsel yöntemlerle incelenmesi gerektiğini savunan yaklaşımdır. İngilizcede positivism denir. Auguste Comte tarafından sistemleştirilmiş ve nicel sosyolojinin temelini oluşturmuştur.

Anlamacı sosyoloji İngilizcede Ne Demek?ZOR

Anlamacı sosyoloji, toplumsal eylemi aktörlerin ona yüklediği öznel anlamları kavrayarak açıklamaya çalışan yaklaşımdır. İngilizcede interpretive sociology olarak geçer. Weber’in “Verstehen”, yani anlama yöntemine dayanır.

Yabancılaşma İngilizcede Ne Demek?ORTA

Yabancılaşma, bireyin emeğine, ürettiği ürüne, diğer insanlara ve kendi insani özüne karşı yabancı hâle gelmesidir. Marx’ın kavramı İngilizcede alienation olarak bilinir. Günümüzde iş yaşamında anlamsızlık ve güçsüzlük duygularını açıklamak için de kullanılır.

Anomi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Anomi, hızlı toplumsal değişim dönemlerinde normların zayıfladığı ya da belirsizleştiği kuralsızlık durumudur. Durkheim’ın kavramı İngilizcede anomie olarak geçer. Durkheim intihar oranlarındaki artışı kısmen anomiyle açıklar.

Mekanik dayanışma İngilizcede Ne Demek?ORTA

Mekanik dayanışma, bireylerin benzer inanç, değer ve işlerle birbirine bağlandığı geleneksel toplumlara özgü dayanışma biçimidir. Durkheim’ın kavramı İngilizcede mechanical solidarity olarak bilinir. Güçlü bir ortak bilinç bu toplumların temel özelliğidir.

Organik dayanışma İngilizcede Ne Demek?ORTA

Organik dayanışma, gelişmiş işbölümü nedeniyle birbirine bağımlı hâle gelen farklılaşmış bireyler arasında kurulan dayanışma biçimidir. İngilizcede organic solidarity denir. Durkheim modern toplumların bu dayanışmaya dayandığını savunur.

Dayanışma İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Dayanışma, bir grubun üyelerini birbirine bağlayan ortaklık duygusu ve karşılıklı destek ilişkisidir. İngilizcede solidarity olarak geçer. Toplumsal bütünleşmeyi açıklayan temel kavramlardan biridir.

İdeal tip İngilizcede Ne Demek?ZOR

İdeal tip, bir olgunun belirgin özelliklerini vurgulayarak oluşturulan ve gerçek durumları karşılaştırmaya yarayan kavramsal modeldir. Weber’in yöntemsel aracı İngilizcede ideal type olarak bilinir. “İdeal” kelimesi burada “en iyi” değil “saf, kavramsal” anlamındadır.

Karizmatik otorite İngilizcede Ne Demek?ORTA

Karizmatik otorite, liderin olağanüstü sayılan kişisel niteliklerine duyulan bağlılığa dayanan meşru yönetim biçimidir. İngilizcede charismatic authority denir. Weber bunu geleneksel ve yasal-ussal otoriteyle birlikte üç otorite tipinden biri olarak sayar.

Hegemonya İngilizcede Ne Demek?ZOR

Hegemonya, egemen bir grubun yalnızca zorla değil, kendi değer ve bakışını toplumun “sağduyusu” hâline getirerek rıza üretmesiyle kurduğu üstünlüktür. Antonio Gramsci’nin kavramı İngilizcede hegemony olarak geçer. Medya ve eğitim hegemonyanın kurulduğu alanlar olarak incelenir.

İdeoloji İngilizcede Ne Demek?KOLAY

İdeoloji, bir grubun toplumu nasıl gördüğünü ve nasıl olması gerektiğini anlatan, çıkarlarını meşrulaştıran fikirler sistemidir. İngilizcede ideology denir. Marksist gelenekte egemen sınıfın fikirlerinin topluma yayılmasıyla ilişkilendirilir.

Diyalektik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Diyalektik, değişimi karşıtların çatışması ve bu çatışmadan doğan yeni sentezler üzerinden açıklayan düşünme yöntemidir. İngilizcede dialectic ya da “dialectics” olarak geçer. Hegel’den Marx’a uzanan geleneğin temel yöntemidir.

Tarihsel maddecilik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Tarihsel maddecilik, toplumların tarihsel gelişimini maddi üretim koşulları ve sınıf ilişkileri üzerinden açıklayan Marksist yaklaşımdır. İngilizcede historical materialism denir. Altyapı “base” ile üstyapı “superstructure” ayrımı bu yaklaşıma aittir.

Metalaşma İngilizcede Ne Demek?ZOR

Metalaşma, daha önce piyasa dışında kalan emek, doğa, ilişki ya da kültür gibi şeylerin alınıp satılabilen metalara dönüşmesidir. İngilizcede commodification olarak geçer. Eğitim ve sağlığın piyasalaşması güncel örneklerdir.

Ayna benlik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Ayna benlik, bireyin kendine dair imgesini başkalarının onu nasıl gördüğüne ilişkin algıları üzerinden oluşturmasıdır. Charles Cooley’nin kavramı İngilizcede looking-glass self olarak bilinir. Başkalarının gözünde nasıl göründüğümüzü hayal etmek, yargılarını tahmin etmek ve buna tepki vermek olmak üzere üç aşamadan oluşur.

Dramaturji İngilizcede Ne Demek?ZOR

Dramaturji, gündelik etkileşimi bireylerin izlenim yönetimi yaptığı bir tiyatro sahnesine benzeterek çözümleyen yaklaşımdır. Erving Goffman’ın yaklaşımı İngilizcede dramaturgy olarak geçer. Ön sahne “front stage” ve arka sahne “back stage” ayrımı bu yaklaşımın bilinen kavramlarıdır.

Etnometodoloji İngilizcede Ne Demek?ZOR

Etnometodoloji, insanların gündelik yaşamda toplumsal düzeni kurmak ve anlamlandırmak için kullandığı örtük yöntemleri inceleyen yaklaşımdır. Harold Garfinkel’in geliştirdiği bu yaklaşım İngilizcede ethnomethodology olarak bilinir. Gündelik kuralları bilinçli olarak bozan “breaching experiments” ile tanınır.

Yapılaşma kuramı İngilizcede Ne Demek?ZOR

Yapılaşma kuramı, yapı ile eylemin birbirini karşılıklı olarak ürettiğini ve yeniden ürettiğini savunan yaklaşımdır. Anthony Giddens’ın kuramı İngilizcede structuration theory olarak geçer. Yapının hem eylemi sınırlayan hem de mümkün kılan bir şey olduğunu vurgular.

Sosyolojik Araştırma Yöntemleri Terimleri İngilizcesi

Tez, makale ve proje yazarken en çok kullanılan yöntem terimleri.

Araştırma İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Araştırma, bir soruya yanıt bulmak ya da bir sorunu çözmek için planlı ve sistematik biçimde veri toplama ve çözümleme sürecidir. İngilizcede research olarak geçer. Araştırma sorusu “research question”, araştırma deseni “research design” diye anılır.

Nicel araştırma İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Nicel araştırma, olguları sayısal verilerle ölçen ve istatistiksel çözümlemelerle genellemeye ulaşmayı amaçlayan araştırma yaklaşımıdır. İngilizcede quantitative research denir. Anketler ve deneyler bu yaklaşımın tipik veri toplama yollarıdır.

Nitel araştırma İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Nitel araştırma, olguları katılımcıların deneyimleri ve anlamlandırmaları üzerinden derinlemesine anlamayı amaçlayan araştırma yaklaşımıdır. İngilizcede qualitative research olarak geçer. Görüşme, gözlem ve doküman incelemesi başlıca veri kaynaklarıdır.

Karma yöntem İngilizcede Ne Demek?ORTA

Karma yöntem, nicel ve nitel verilerin aynı çalışmada birlikte toplanıp bütünleştirildiği araştırma yaklaşımıdır. İngilizcede mixed methods denir. Açıklayıcı sıralı ve yakınsayan paralel desenler en yaygın türleridir.

Hipotez İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Hipotez, iki ya da daha fazla değişken arasındaki ilişkiye dair sınanabilir biçimde ifade edilmiş öngörüdür. İngilizcede hypothesis olarak geçer ve çoğulu “hypotheses” şeklindedir. Sıfır hipotezi “null hypothesis” olarak adlandırılır.

Değişken İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Değişken, bir araştırmada farklı değerler alabilen ve ölçülebilen özelliktir. İngilizcede variable denir. Yaş, gelir ve eğitim düzeyi sosyolojide en sık kullanılan değişkenlerdendir.

Bağımlı değişken İngilizcede Ne Demek?ORTA

Bağımlı değişken, araştırmada açıklanmaya çalışılan ve diğer değişkenlerden etkilendiği varsayılan değişkendir. İngilizcede dependent variable olarak geçer. Örneğin eğitimin gelire etkisini inceleyen bir çalışmada gelir bağımlı değişkendir.

Bağımsız değişken İngilizcede Ne Demek?ORTA

Bağımsız değişken, bağımlı değişken üzerinde etkisi olduğu varsayılan ve onu açıklamak için kullanılan değişkendir. İngilizcede independent variable denir. Deneysel çalışmalarda araştırmacının değiştirdiği değişkendir.

Evren İngilizcede Ne Demek?ORTA

Evren, araştırma sonuçlarının genellenmek istendiği bireylerin ya da birimlerin tamamıdır. İngilizcede population olarak geçer. Bu kelime nüfus anlamına da geldiği için yöntem bağlamında “evren” olarak çevrilmelidir.

Örneklem İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Örneklem, evrenden seçilen ve verilerin fiilen toplandığı daha küçük gruptur. İngilizcede sample denir. Örneklem büyüklüğü “sample size” olarak ifade edilir.

Örnekleme İngilizcede Ne Demek?ORTA

Örnekleme, evrenden örneklem seçme işlemi ve bu işlemde kullanılan yöntemdir. İngilizcede sampling olarak geçer. Basit rastgele örnekleme “simple random sampling”, amaçlı örnekleme “purposive sampling” diye anılır.

Anket İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Anket, katılımcılara standart sorular yönelterek tutum, davranış ve özelliklerine dair veri toplama tekniğidir. İngilizcede survey olarak geçer. Soru formunun kendisi ise “questionnaire” kelimesiyle ifade edilir.

Görüşme İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Görüşme, araştırmacının katılımcıyla sözlü olarak soru-cevap yoluyla veri topladığı tekniktir. İngilizcede interview denir. Yarı yapılandırılmış görüşme “semi-structured interview” nitel araştırmalarda en yaygın biçimdir.

Katılımcı gözlem İngilizcede Ne Demek?ORTA

Katılımcı gözlem, araştırmacının incelediği grubun gündelik yaşamına uzun süre katılarak gözlem yaptığı veri toplama yöntemidir. İngilizcede participant observation olarak geçer. Etnografik araştırmaların temel tekniğidir.

Odak grup İngilizcede Ne Demek?ORTA

Odak grup, belirli bir konuyu tartışmak üzere bir araya getirilen küçük bir katılımcı grubuyla yürütülen görüşme yöntemidir. İngilizcede focus group denir. Katılımcılar arasındaki etkileşimin ürettiği veri bu yöntemin ayırt edici yanıdır.

Etnografi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Etnografi, bir grubun kültürünü, kendi doğal ortamında uzun süreli alan çalışmasıyla betimleyen ve yorumlayan araştırma yöntemidir. İngilizcede ethnography olarak geçer. Sonuçta ortaya çıkan ayrıntılı metin de etnografi olarak adlandırılır.

Vaka çalışması İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Vaka çalışması, tek bir birey, kurum, olay ya da topluluğun kendi bağlamı içinde derinlemesine incelendiği araştırma desenidir. İngilizcede case study denir. Türkçe yöntem kitaplarında “durum çalışması” olarak da geçer.

Geçerlik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Geçerlik, bir ölçme aracının ya da araştırmanın ölçmeyi amaçladığı şeyi gerçekten ölçme derecesidir. İngilizcede validity olarak geçer. Kapsam, yapı ve ölçüt geçerliği başlıca türleridir.

Güvenirlik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Güvenirlik, bir ölçme aracının aynı koşullarda tekrarlandığında tutarlı sonuçlar verme derecesidir. İngilizcede reliability denir. Ölçeklerin iç tutarlılığı genellikle Cronbach alfa katsayısıyla raporlanır.

Korelasyon İngilizcede Ne Demek?ORTA

Korelasyon, iki değişkenin birlikte değişme yönünü ve gücünü gösteren istatistiksel ilişkidir. İngilizcede correlation olarak geçer. Korelasyonun nedensellik anlamına gelmediği “correlation is not causation” sözüyle hatırlatılır.

Nedensellik İngilizcede Ne Demek?ORTA

Nedensellik, bir değişkendeki değişimin doğrudan başka bir değişkende değişime yol açması ilişkisidir. İngilizcede causality ya da “causation” olarak geçer. Nedensellik iddiası için zaman önceliği ve alternatif açıklamaların dışlanması gerekir.

Boylamsal araştırma İngilizcede Ne Demek?ZOR

Boylamsal araştırma, aynı birimlerden farklı zamanlarda tekrar tekrar veri toplanarak değişimin izlendiği araştırma desenidir. İngilizcede longitudinal study denir. Tek seferlik kesitsel araştırma ise “cross-sectional study” olarak adlandırılır.

İçerik analizi İngilizcede Ne Demek?ORTA

İçerik analizi, metin, görsel ya da medya içeriklerini sistematik olarak kodlayıp kategorilere ayırarak çözümleme tekniğidir. İngilizcede content analysis olarak geçer. Hem nicel sayım hem de nitel yorum için kullanılabilir.

Söylem analizi İngilizcede Ne Demek?ZOR

Söylem analizi, dilin toplumsal gerçekliği, kimlikleri ve güç ilişkilerini nasıl kurduğunu inceleyen çözümleme yaklaşımıdır. İngilizcede discourse analysis denir. Eleştirel söylem analizi “critical discourse analysis” bu alanın önemli bir koludur.

Operasyonelleştirme İngilizcede Ne Demek?ZOR

Operasyonelleştirme, soyut bir kavramın gözlenebilir ve ölçülebilir göstergelere dönüştürülmesi işlemidir. İngilizcede operationalization olarak geçer. Örneğin “sosyal sermaye” kavramı üyelik sayısı ya da güven düzeyiyle ölçülebilir hâle getirilir.

Veri İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Veri, araştırma sorusunu yanıtlamak için gözlem, ölçüm ya da görüşme yoluyla toplanan ham bilgidir. İngilizcede data denir. Kelime Latince çoğul kökenlidir; tekili “datum” nadiren kullanılır.

Literatür taraması İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Literatür taraması, bir konuda daha önce yapılmış çalışmaların sistematik olarak bulunması, okunması ve özetlenmesidir. İngilizcede literature review olarak geçer. Türkçede “alanyazın taraması” ifadesi de yaygındır.

Sapma, Suç ve Toplumsal Kontrol Terimleri İngilizcesi

Suç sosyolojisi ve kriminoloji derslerinde öne çıkan kavramlar.

Sapma İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sapma, bir grup ya da toplumda geçerli normlara aykırı olduğu kabul edilen davranış ve durumlardır. İngilizcede deviance olarak geçer. Sapma davranışı “deviant behaviour” ifadesiyle anlatılır.

Suç İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Suç, yasalarla yasaklanmış ve devlet tarafından yaptırıma bağlanmış eylemdir. İngilizcede crime denir. Suçu bilimsel olarak inceleyen disiplin “criminology”, yani kriminolojidir.

Toplumsal kontrol İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Toplumsal kontrol, bireylerin normlara uymasını sağlayan resmî ve gayriresmî mekanizmaların bütünüdür. İngilizcede social control olarak geçer. Polis ve mahkemeler resmî, aile ve dedikodu gayriresmî kontrol araçlarıdır.

Etiketleme kuramı İngilizcede Ne Demek?ORTA

Etiketleme kuramı, bir davranışın sapma sayılmasının davranışın kendisinden çok başkalarının ona yapıştırdığı etiketlere bağlı olduğunu savunan yaklaşımdır. İngilizcede labelling theory, Amerikan yazımında “labeling theory” olarak geçer. Howard Becker bu yaklaşımın en bilinen temsilcisidir.

Damga İngilizcede Ne Demek?ORTA

Damga, bir bireyi toplumsal olarak değersizleştiren ve tam kabulünü engelleyen olumsuz özellik ya da etikettir. Goffman’ın kavramı İngilizcede stigma olarak bilinir. Damgalama süreci ise “stigmatization” kelimesiyle anlatılır.

Ahlaki panik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Ahlaki panik, belirli bir grup ya da davranışın medya ve kamuoyu tarafından toplumsal değerlere yönelik büyük bir tehdit olarak abartılı biçimde sunulmasıdır. Stanley Cohen’in kavramı İngilizcede moral panic olarak geçer. Bu süreçte hedef alınan gruplar “folk devils” olarak adlandırılır.

Gözetim İngilizcede Ne Demek?ORTA

Gözetim, bireylerin davranışları hakkında bilgi toplanarak izlenmesi ve yönlendirilmesidir. İngilizcede surveillance denir. Dijital platformlarda veri toplama süreçleri “surveillance capitalism” kavramıyla tartışılır.

Panoptikon İngilizcede Ne Demek?ZOR

Panoptikon, tek bir merkezden tüm hücrelerin görülebildiği ve mahkûmların sürekli izlendiğini varsayarak kendini denetlediği hapishane modelidir. İngilizcede panopticon olarak geçer. Bentham’ın tasarımını Foucault modern disiplin toplumunun metaforu olarak kullanmıştır.

Suç oranı İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Suç oranı, belirli bir nüfusta belirli bir dönemde kaydedilen suç sayısının nüfusa oranıdır. İngilizcede crime rate denir. Kayda geçmeyen suçlar “dark figure of crime” olarak adlandırılır.

Mağdur İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Mağdur, bir suçtan ya da haksız eylemden doğrudan zarar gören kişidir. İngilizcede victim olarak geçer. Mağdurları inceleyen alan “victimology”, yani viktimolojidir.

Rehabilitasyon İngilizcede Ne Demek?ORTA

Rehabilitasyon, suç işlemiş kişilerin eğitim, terapi ve destek programlarıyla topluma yeniden kazandırılmasıdır. İngilizcede rehabilitation denir. Cezalandırıcı adalet anlayışına karşı geliştirilmiş bir yaklaşımdır.

Toplam kurum İngilizcede Ne Demek?ZOR

Toplam kurum, bireylerin dış dünyadan yalıtılarak yaşamlarının tüm alanlarının tek bir otorite altında düzenlendiği kurumlardır. Goffman’ın kavramı İngilizcede total institution olarak bilinir. Hapishaneler, psikiyatri hastaneleri ve askerî kışlalar örnek gösterilir.

Beyaz yakalı suç İngilizcede Ne Demek?ORTA

Beyaz yakalı suç, saygın ve yüksek statülü kişilerin meslekleri sırasında işlediği dolandırıcılık, rüşvet ve zimmet gibi suçlardır. Edwin Sutherland’ın kavramı İngilizcede white-collar crime olarak geçer. Şirketlerin işlediği suçlar ise “corporate crime” diye ayrılır.

Yeniden suç işleme İngilizcede Ne Demek?ZOR

Yeniden suç işleme, cezası tamamlanan ya da salıverilen bir kişinin tekrar suç işlemesidir. İngilizcede recidivism denir. Ceza adaleti politikalarının etkinliğini ölçmek için kullanılan temel göstergedir.

Gerilim kuramı İngilizcede Ne Demek?ZOR

Gerilim kuramı, toplumca yüceltilen hedeflerle bu hedeflere ulaşmanın meşru araçları arasındaki uyumsuzluğun sapmaya yol açtığını savunan yaklaşımdır. Robert Merton’un kuramı İngilizcede strain theory olarak bilinir. Merton bu gerilime verilen tepkileri uyma, yenilik, ritüalizm, geri çekilme ve isyan olarak sınıflar.

Ayrımlaşan birliktelik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Ayrımlaşan birliktelik, suç davranışının da diğer davranışlar gibi yakın ilişkiler içinde öğrenildiğini savunan kuramdır. Sutherland’ın kuramı İngilizcede differential association olarak geçer. Suça yatkın tanımlarla daha sık karşılaşan kişinin suça yöneleceğini öne sürer.

Kent, Nüfus ve Göç Terimleri İngilizcesi

Kent sosyolojisi, demografi ve göç çalışmalarının temel terimleri.

Kentleşme İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kentleşme, nüfusun kırsal alanlardan kentlere yığılması ve kentsel yaşam biçimlerinin yaygınlaşması sürecidir. İngilizcede urbanization olarak geçer. Çarpık kentleşme “unplanned urbanization” ifadesiyle anlatılır.

Kentsel dönüşüm İngilizcede Ne Demek?ORTA

Kentsel dönüşüm, eskimiş ya da riskli kent alanlarının yıkım, yeniden yapım ve iyileştirme projeleriyle dönüştürülmesidir. İngilizcede urban regeneration ya da “urban renewal” olarak geçer. Türkiye bağlamında “urban transformation” çevirisi de kullanılır.

Soylulaştırma İngilizcede Ne Demek?ORTA

Soylulaştırma, düşük gelirli bir mahallenin orta ve üst sınıfların yerleşmesiyle değer kazanması ve eski sakinlerin yerinden edilmesidir. İngilizcede gentrification denir. Türkçede “mutenalaştırma” olarak da çevrilir.

Gecekondu İngilizcede Ne Demek?ORTA

Gecekondu, kente göç edenlerin başkasına ait ya da kamu arazisi üzerinde izinsiz ve hızla inşa ettiği konuttur. İngilizcede squatter settlement ya da “shanty town” olarak geçer. Uluslararası literatürde Türkçe “gecekondu” kelimesi de olduğu gibi kullanılır.

Göç İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Göç, bireylerin ya da grupların ekonomik, siyasal, toplumsal ya da çevresel nedenlerle bir yerden başka bir yere kalıcı ya da uzun süreli olarak taşınmasıdır. İngilizcede migration olarak geçer. Dışarı göç “emigration”, içeri göç “immigration” diye ayrılır.

İç göç İngilizcede Ne Demek?KOLAY

İç göç, bir ülkenin sınırları içinde, genellikle kırdan kente ya da bölgeler arasında gerçekleşen nüfus hareketidir. İngilizcede internal migration denir. Türkiye’de 1950’lerden itibaren hızlanan iç göç kentleşmenin temel dinamiği olmuştur.

Uluslararası göç İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Uluslararası göç, insanların ülke sınırlarını aşarak başka bir ülkeye yerleşmesidir. İngilizcede international migration olarak geçer. İşçi göçü, aile birleşimi ve zorunlu göç başlıca türleridir.

Mülteci İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Mülteci, ırk, din, milliyet, siyasi görüş ya da belirli bir toplumsal gruba üyelik nedeniyle zulme uğrama korkusuyla ülkesini terk etmiş ve bu statüsü tanınmış kişidir. İngilizcede refugee denir. Tanımın hukuki çerçevesi 1951 Cenevre Sözleşmesi’ne dayanır.

Sığınmacı İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sığınmacı, başka bir ülkede uluslararası koruma başvurusunda bulunmuş ancak başvurusu henüz sonuçlanmamış kişidir. İngilizcede asylum seeker olarak geçer. Başvurusu kabul edildiğinde mülteci statüsü kazanır.

Diaspora İngilizcede Ne Demek?ORTA

Diaspora, anavatanından dağılarak farklı ülkelere yerleşmiş ancak ortak kimlik ve anavatanla bağını sürdüren topluluktur. İngilizcede de diaspora olarak kullanılır. Ulusötesi ağlar ve kimlik çalışmalarında merkezî bir kavramdır.

Beyin göçü İngilizcede Ne Demek?ORTA

Beyin göçü, nitelikli ve yüksek eğitimli bireylerin daha iyi olanaklar için başka ülkelere göç etmesidir. İngilizcede brain drain denir. Gönderen ülke açısından insan sermayesi kaybı olarak değerlendirilir.

Demografi İngilizcede Ne Demek?ORTA

Demografi, nüfusun büyüklüğünü, yapısını, dağılımını ve doğum, ölüm, göç yoluyla değişimini inceleyen bilim dalıdır. İngilizcede demography olarak geçer. Nüfus piramidi “population pyramid” bu alanın temel görselleştirmesidir.

Doğurganlık İngilizcede Ne Demek?ORTA

Doğurganlık, bir nüfusta kadınların doğurduğu çocuk sayısıyla ölçülen gerçekleşmiş üreme düzeyidir. İngilizcede fertility denir. Toplam doğurganlık hızı “total fertility rate” olarak raporlanır.

Ölümlülük İngilizcede Ne Demek?ORTA

Ölümlülük, bir nüfusta belirli bir dönemde gerçekleşen ölümlerin sıklığı ve dağılımıdır. İngilizcede mortality olarak geçer. Bebek ölüm hızı “infant mortality rate” kalkınmanın temel göstergelerindendir.

Nüfus yaşlanması İngilizcede Ne Demek?ORTA

Nüfus yaşlanması, düşen doğurganlık ve uzayan yaşam süresi nedeniyle yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının artmasıdır. İngilizcede population ageing, Amerikan yazımında “population aging” olarak geçer. Emeklilik ve bakım sistemleri üzerinde yarattığı baskı nedeniyle sıkça çalışılır.

Topluluk İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Topluluk, ortak bir yer, kimlik ya da ilgi etrafında yakın bağlar ve aidiyet duygusu taşıyan insanlar bütünüdür. İngilizcede community denir. Tönnies’in “Gemeinschaft” kavramı İngilizcede genellikle “community” olarak çevrilir.

Ulusötesicilik İngilizcede Ne Demek?ZOR

Ulusötesicilik, göçmenlerin hem gittikleri hem de geldikleri ülkeyle eş zamanlı ekonomik, siyasal ve kültürel bağlar sürdürmesidir. İngilizcede transnationalism olarak geçer. Göçü tek yönlü bir kopuş olarak gören yaklaşımlara eleştiri olarak gelişmiştir.

Kırsal alan İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kırsal alan, nüfus yoğunluğunun düşük olduğu ve ekonominin ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayandığı yerleşim alanıdır. İngilizcede rural area denir. Kırsal sosyoloji “rural sociology” bu alanlardaki toplumsal yapıyı inceler.

Güç, Siyaset ve Toplumsal Hareketler Terimleri İngilizcesi

Siyaset sosyolojisinde ve toplumsal hareket çalışmalarında kullanılan terimler.

Güç İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Güç, bir kişinin ya da grubun direnişe rağmen kendi iradesini başkalarına kabul ettirebilme olanağıdır. İngilizcede power olarak geçer. Türkçe sosyoloji literatüründe bağlama göre “iktidar” olarak da çevrilir.

Otorite İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Otorite, meşru kabul edilen ve bu nedenle gönüllü olarak itaat edilen güçtür. İngilizcede authority denir. Weber otoriteyi geleneksel, karizmatik ve yasal-ussal olmak üzere üçe ayırır.

Meşruiyet İngilizcede Ne Demek?ORTA

Meşruiyet, bir yönetimin ya da güç kullanımının toplum tarafından haklı ve kabul edilebilir görülmesidir. İngilizcede legitimacy olarak geçer. Meşruiyet krizi “legitimation crisis” Habermas’ın bilinen kavramlarındandır.

Devlet İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde meşru fiziksel şiddet kullanma tekelini başarıyla elinde tutan siyasal örgütlenmedir. Weber’in bu tanımında devlet İngilizcede state olarak geçer. Ulus-devlet ise “nation-state” ifadesiyle anlatılır.

Ulus İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Ulus, ortak bir tarih, dil, kültür ve siyasal gelecek inancıyla kendini bir bütün olarak gören insan topluluğudur. İngilizcede nation denir. Benedict Anderson ulusları “imagined communities”, yani hayalî cemaatler olarak tanımlar.

Milliyetçilik İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Milliyetçilik, ulusu temel siyasal birim ve sadakat odağı olarak gören, ulusun çıkarlarını ve bağımsızlığını öne çıkaran ideoloji ve harekettir. İngilizcede nationalism olarak geçer. Sivil ve etnik milliyetçilik ayrımı alanyazında sıkça kullanılır.

Vatandaşlık İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Vatandaşlık, bireyi bir devlete hukuki olarak bağlayan ve ona belirli hak ve yükümlülükler tanıyan statüdür. İngilizcede citizenship denir. T. H. Marshall vatandaşlık haklarını medeni, siyasal ve sosyal olarak üçe ayırır.

Demokrasi İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Demokrasi, siyasal iktidarın halkın iradesine dayandığı ve serbest seçimler, temel haklar ve hukukun üstünlüğüyle sınırlandığı yönetim biçimidir. İngilizcede democracy olarak geçer. Katılımcı demokrasi “participatory democracy” vatandaşın karar süreçlerine doğrudan katılımını vurgular.

Sivil toplum İngilizcede Ne Demek?ORTA

Sivil toplum, devlet ve piyasanın dışında kalan; dernek, vakıf, sendika ve gönüllü kuruluşlardan oluşan örgütlü toplumsal alandır. İngilizcede civil society denir. Sivil toplum kuruluşları “non-governmental organizations” kısaca NGO olarak anılır.

Kamusal alan İngilizcede Ne Demek?ORTA

Kamusal alan, bireylerin ortak meseleleri özgürce tartışarak kamuoyu oluşturduğu, devlet ile özel yaşam arasındaki alandır. Jürgen Habermas’ın kavramı İngilizcede public sphere olarak bilinir. Dijital medyanın kamusal alanı dönüştürüp dönüştürmediği güncel bir tartışmadır.

Toplumsal hareket İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Toplumsal hareket, toplumsal değişimi gerçekleştirmek ya da engellemek amacıyla kurumsal siyasetin dışında örgütlenen kolektif eylemdir. İngilizcede social movement olarak geçer. Çevre, kadın ve işçi hareketleri bilinen örneklerdir.

Yeni toplumsal hareketler İngilizcede Ne Demek?ZOR

Yeni toplumsal hareketler, sınıf çıkarlarından çok kimlik, yaşam tarzı, çevre ve barış gibi değerler etrafında örgütlenen 1960 sonrası hareketlerdir. İngilizcede new social movements denir. Alain Touraine ve Alberto Melucci bu yaklaşımın önde gelen isimleridir.

Kaynak mobilizasyonu İngilizcede Ne Demek?ZOR

Kaynak mobilizasyonu, toplumsal hareketlerin başarısını para, örgüt, insan ve medya erişimi gibi kaynakları seferber edebilme kapasitesiyle açıklayan yaklaşımdır. İngilizcede resource mobilization olarak geçer. Hareketleri öfke ya da hoşnutsuzlukla açıklayan kuramlara eleştiri olarak doğmuştur.

Kamuoyu İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Kamuoyu, bir toplumda belirli bir konu hakkında yaygın olarak paylaşılan görüş ve tutumlardır. İngilizcede public opinion denir. Kamuoyu araştırmaları “opinion polls” olarak bilinir.

Popülizm İngilizcede Ne Demek?ORTA

Popülizm, toplumu “erdemli halk” ile “yozlaşmış seçkinler” olarak ikiye ayıran ve siyaseti halk iradesinin doğrudan ifadesi olarak sunan siyasal yaklaşımdır. İngilizcede populism olarak geçer. Sağ ve sol versiyonları ayrı ayrı incelenir.

Totalitarizm İngilizcede Ne Demek?ORTA

Totalitarizm, devletin tek parti ve ideoloji aracılığıyla toplumsal yaşamın tüm alanlarını denetlemeye çalıştığı yönetim biçimidir. İngilizcede totalitarianism denir. Hannah Arendt’in çalışmaları bu kavramın klasik çözümlemesidir.

Sosyal adalet İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Sosyal adalet, toplumsal kaynakların, fırsatların ve hakların toplumun tüm kesimleri arasında adil biçimde dağıtılması ilkesidir. İngilizcede social justice olarak geçer. Sosyal hizmet ve sosyal politika alanlarının temel değeridir.

İnsan hakları İngilizcede Ne Demek?KOLAY

İnsan hakları, yalnızca insan olmaktan kaynaklanan, devredilemez ve evrensel kabul edilen temel hak ve özgürlüklerdir. İngilizcede human rights denir. 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi bu hakların temel metnidir.

Katılım İngilizcede Ne Demek?KOLAY

Katılım, bireylerin siyasal, toplumsal ya da ekonomik karar süreçlerine dahil olması ve bu süreçleri etkilemesidir. İngilizcede participation olarak geçer. Siyasal katılım “political participation” seçimlerden protestolara geniş bir yelpazeyi kapsar.

Çoğulculuk İngilizcede Ne Demek?ORTA

Çoğulculuk, toplumda farklı grupların, çıkarların ve görüşlerin bir arada var olmasını ve gücün bunlar arasında dağılmasını savunan yaklaşımdır. İngilizcede pluralism denir. Siyaset sosyolojisinde gücün tek bir seçkin grupta toplandığını savunan elit kuramının karşıtıdır.

S.S.S

Sosyoloji Kelime Oyunu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İngilizce Türkçe sosyolojik terimler, oyun modları ve öğrenme ilerlemeniz hakkında en çok sorulan sorular.

Sosyoloji Kelime Oyunu, İngilizce Türkçe sosyolojik terimleri oyun yoluyla öğreten ücretsiz bir çevrimiçi araçtır. Sosyoloji, sosyal hizmet, psikoloji ve diğer sosyal bilim bölümlerinde okuyan öğrenciler, YDS ve YÖKDİL’e hazırlananlar ve İngilizce akademik makale okuyan araştırmacılar için tasarlanmıştır. Çoktan seçmeli, yazarak cevaplama, eşleştirme ve kelime kartı modlarıyla farklı öğrenme alışkanlıklarına uyum sağlar. Kayıt ya da üyelik gerektirmez.

Oyunda 224 İngilizce Türkçe sosyolojik terim yer alıyor ve bu terimler on kategoriye ayrılıyor: temel kavramlar, kültür ve kimlik, tabakalaşma ve eşitsizlik, toplumsal kurumlar, değişim ve küreselleşme, kuramlar, araştırma yöntemleri, sapma ve toplumsal kontrol, kent-nüfus-göç ile güç ve siyaset. Her terim kolay, orta ya da zor olarak derecelendirilmiştir. Kategorileri ve zorluk düzeyini birlikte seçerek kendi çalışma setinizi oluşturabilirsiniz.

Yazarak cevaplama modunda büyük-küçük harf, noktalama ve baştaki “the” gibi ekler dikkate alınmaz. Türkçe karakter kullanmadan yazdığınız cevaplar (ör. “kultur”) ve tek harflik yazım hataları “neredeyse doğru” kabul edilir; puanınızı alırsınız ve terimin doğru yazımı gösterilir. Bazı terimlerde birden fazla yaygın karşılık da kabul edilir: “socialization” ile “socialisation” ya da “vaka çalışması” ile “durum çalışması” gibi.

En etkili yol, terimleri küçük ve anlamlı gruplar hâlinde çalışmaktır. Önce bir kategoriyi kelime kartları moduyla tanıyın, ardından çoktan seçmeli modla sınayın, en son yazarak cevaplama moduyla kalıcı hâle getirin. Tur sonunda çıkan “Yanlışları tekrar çalış” düğmesi yalnızca hata yaptığınız sosyolojik terimlerle yeni bir tur kurar. Günde birkaç kısa tur oynamak, haftada bir uzun çalışmadan daha kalıcı sonuç verir.

Evet. Oyun alanının sağ üst köşesindeki “Tam ekran” düğmesi oyunu tüm ekranı kaplayacak şekilde açar; Esc tuşu ya da aynı düğme ile çıkabilirsiniz. Tarayıcınız tam ekran özelliğini desteklemiyorsa oyun yine sayfanın tamamını kaplayan bir odak modunda açılır. Arayüz telefon ve tablet ekranlarına uyum sağlar; masaüstünde ise 1–4 rakam tuşları, Enter ve ok tuşlarıyla klavyeden hızlıca oynayabilirsiniz.

İlerlemeniz yalnızca kendi tarayıcınızda saklanır; hiçbir sunucuya gönderilmez. Bir terimi farklı turlarda en az iki kez doğru bildiğinizde o terim “öğrenilen” olarak sayılır ve oyunun üst kısmındaki sayaçta görünür. Her oyun modu ve süre seçeneği için en yüksek puanınız ayrıca tutulur. Tarayıcı verilerini temizlerseniz ya da farklı bir cihazdan girerseniz ilerlemeniz sıfırdan başlar.